The Sermon on the Fall of Rome

Thú thật khi cầm cuốn ‘La Mã sụp đổ’ trên tay, tôi bị thu hút bởi thiết kế bìa (của designer Tạ Quốc Kỳ Nam) với hình ảnh những cây cột nứt vỡ tạo thành tên tác phẩm và bóng dáng của một con người lẻ loi trên nền khói bụi xám tro, chứ không phải dòng chữ ‘Giải thưởng Goncourt* 2012’.

Tuy rằng việc đọc hết quyển sách này không dễ dàng gì, nhưng đằng sau những câu chữ nghe có vẻ đầy triết học, khô khan và trần trụi, là một thế giới thu nhỏ đầy chân thật đến có chút đau lòng về một quy luật tuần hoàn – sinh ra, mất đi và tái sinh. 

* Goncourt là một giải thưởng văn học Pháp được sáng lập theo di chúc của Edmond de Goncourt vào năm 1896. Giải Goncourt được  trao mỗi năm cho “tác phẩm văn xuôi xuất sắc nhất trong năm”, nhưng hầu như chỉ trao cho tiểu thuyết.
Mặc dù tiền thưởng của giải chỉ là 10 euro, nhưng sự nổi tiếng mà Goncourt đem lại cho cuốn sách sẽ là một phần thưởng lớn thay thế. Đây là giải thưởng văn học Pháp được mong muốn nhất.
– Wikipedia

Chúa đã bao giờ hứa là thế giới sẽ vĩnh cửu chưa?

La Mã cổ đại hay Rome cổ đại là một nền văn minh phồn thịnh bậc nhất thế giới trong thời kỳ cổ đại, bắt đầu trên Bán đảo Ý từ thế kỉ 8 trước Công nguyên. Đây được xem là nền văn minh quyền lực nhất trên lãnh thổ Địa Trung Hải thời bấy giờ. (Wikipedia)

La Mã chẳng phải đã được những con người như con xây dựng nên hay sao? Từ khi nào con tin rằng con người có khả năng tạo lập những sự vật vĩnh cửu? Con người xây mọi thứ trên cát. Nếu con muốn ôm khư khư những thứ mà con người đã xây dựng nên, thì chẳng qua con chỉ ôm khư khư một làn gió nhẹ.

Matthieu, Libero, Marcel và những nhân vật trong truyện đều là những người mang trong mình niềm tin xây nên một La Mã tồn tại mãi mãi của riêng họ theo một cách nào đó. Niềm tin đó bị thử thách theo thời gian bởi những người xung quanh và cả chính bản thân họ. Cho đến phút cuối cùng của truyện, có người trốn chạy khỏi hiện thực, có người phải trả giá cho niềm tin ấy, và có người chấp nhận tất cả theo như quy luật của tự nhiên – những gì sinh ra từ cát bụi sẽ trở về với cát bụi.

Cuộc sống của những con người ở một thị trấn nhỏ được mô tả chân thật một cách trần trụi. Khung cảnh truyện mang một màu xam xám như tàn tro của những thành trì đã sụp đổ trong lòng người, nhưng đâu đó vẫn le lói những tia sáng của: tình bạn giữa Marcel và Sébastien, giữa Matthiew và Libero; tình cảm ông cháu ấm áp của Marcel và Aurélie…

La Mã sụp đổ như bất kỳ sự vật, sự việc nào trên thế giới cho dù phát triển tốt đẹp đến đâu cũng sẽ phải có hồi kết. Nhưng con người vẫn sống và tiếp tục xây nên những nền văn minh mới. Vì mọi kết thúc đều là khởi đầu của sự sống.


[Những dòng dưới đây có thể sẽ tiết lộ vài chi tiết quan trọng trong truyện.
Bỏ qua nếu bạn muốn đọc sách trước.]

Trong truyện tôi có ấn tượng với nhân vật Marcel. 
Ông là người xuất hiện đầu tiên và cũng là người khép lại bức màn của những bi kịch. Dù câu chuyện có hướng về cuộc sống của Matthieu và Libero nhiều hơn, nhưng nếu không có quá khứ của ông thì không thể có hiện tại của hai chàng trai trẻ đó. 
Khát khao của Marcel thời trai trẻ là chức vị sĩ quan mà ông ao ước và tin tưởng mình sẽ có được. Niềm tin mãnh liệt đến mức ông không nghe thấy tiếng gào thét của súng đạn ác liệt nơi chiến trường khi lao giữa vòng vây quân địch, 
không nghe thấy tiếng người khóc lóc chạy trốn hay tiếng khóc than của người chị nhận được tin trở thành góa phụ văng vẳng bên tai. Ông chỉ biết mình sẽ thoát khỏi cái thế giới đầy nhớp nháp mà mọi người và ông đều được tạo ra. Và rồi, thành Rome kiêu hãnh của ông sụp đổ. 
Sự sụp đổ diễn ra nhanh chóng như cơn đau không tên ập đến bất ngờ trên người khiến ông ngã quỵ. Ông tin là rằng cuộc sống đã nợ ông một món nợ lớn và một khi ông còn ở lại nơi đó, không trở về quê hương thì món nợ sẽ được trả thích đáng. Thế là cuộc sống đã trả nợ ông bằng cách 
mang vợ ông đến với ông để ông cảm nhận tình yêu thương là gì, đã mang đến cho ông một đứa con để ông có thể học cách làm cha là như thế nào và mang cả những đứa cháu xinh xắn đến với ông. Nhưng sự xuất hiện của họ là điều ông không hề mong muốn. 
Ông không thể trở thành người chồng tốt, người cha tốt, nhưng ông đã làm tròn vai trò của một người ông với đứa cháu gái của mình. Có lẽ điều đó để bù đắp những gì ông không thể mang lại cho vợ mình chăng? Đến phút cuối đời, tôi nghĩ Marcel đã tìm thấy sự thanh thản khi đón nhận cái chết đến với ông như người ta cuối cùng cũng tin rằng thành Rome vĩ đại của họ đã sụp đổ…

La Mã sụp đổ book cover

La Mã sụp đổ.
Le sermon sur la chute de Rome

Tác giả: Jérôme Ferrari

Người dịch: Nguyễn Duy Bình

Kích thước: 13 cm x 20.5 cm

Nhã Nam; NXB Văn hóa – Văn Nghệ TP.HCM

cactus

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s